Przed II wojną światową Warszawa była największym skupiskiem Żydów w Europie. 

Stanowili blisko jedną trzecią mieszkańców Warszawy a w samym mieście funkcjonowało ponad 440 synagog i domów modlitwy.

W czasie wojny odszedł świat, który tworzyło ponad 350 tysięcy warszawskich Żydów. Z ponad 400 synagog do naszych czasów zachowało się około 20 przedwojennych synagog. Tylko w jednej z nich – synagodze Małżonków Nożyków – odbywają się nabożeństwa.

Trasa ta wiedzie szlakiem miejsc, w których przed 70 laty znajdowały się żydowskie bożnice.

GALERIA

[Proponujemy oglądać zdjęcia w powiększeniu]

PLAN TRASY

Dom modlitwy na Pradze

W Muzeum Warszawskiej Pragi - obok wejścia na Bazar Różyckiego - znajduje się budynek, w którym znajdował się dom modlitwy urządzony w mieszkaniu prywatnym [ulica Targowa 50/52]. Do naszych czasów zachowały się - jedyne w Warszawie - fragmenty malowideł synagogalnych.

Synagoga Praska

Do naszych czasów przetrwał budynek mykwy - rytualnej łaźni żydowskiej [ul. Kłopotowskiego 31]. W budynku obecnego Teatru Baj [ulica Jagiellońska 28] mieściła się przed II wojna światową szkoła i ochronka dla żydowskich dzieci. Budynki te sąsiadowały z - obecnie nieistniejącą - Synagogą Gmachu Wychowawczego w Warszawie.

Wielka Synagoga

Przy placu Bankowym przed wojną stała największa synagoga Warszawy [przy placu Tłomackie 7]. Została ona zburzona 16 maja 1943 jako ostatni akt zdławienia Powstania w Getcie. W jego sąsiedztwie mieści się Żydowski Instytut Historyczny.

Synagoga przy ul. Żelaznej

Synagoga ta mieściła się na Woli [ulica Żelazna 57]. W czasie II wojny światowej Niemcy zdewastowali synagogę. Do naszych czasów przetrwał fragment budynku, który został zabezpieczony. Obiekt ten znajduje się na zamkniętym dziedzińcu budynku i dostęp do niego jest utrudniony.

Synagoga Małżeństwa Nożyków

Synagoga, ufundowana przez małżeństwo Nożyków, została otwarta w 1902 roku. Była synagogą ortodoksyjnych Żydów. Podczas II wojny światowej Niemcy utworzyli tam stajnie oraz magazyn. Po wojnie synagoga funkcjonowała do roku 1968 a potem ponownie od roku 1983. Obecnie Synagoga małżeństwa Nożyków jest siedzibą Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie oraz siedzibą naczelnego rabina Polski. Nieopodal synagogi znajduje się Teatr Żydowski im. Estery Racheli i Idy Kamińskich w Warszawie [plac Grzybowski 12/16]. Teatr ten jest, jednym z dwóch w stałych teatrów Europie, w którym są wystawiane sztuki w języku jidysz.